Terug naar de Startpagina KunstWinkel


de KunstWinkel van Cornelis



Enige feiten over de toegepaste handdruktechniek


DIEPDRUK

De eenvoudigste diepdruktechniek is de droge naald. Hierbij wordt met een scherpe stalen pen in een metalen plaat gekrast. Bij de ets wordt de koper- of zinkplaat met zuur uitgebeten daar waar met de etspen in een waslaag of etsgrond is getekend en beschermd door was waar die niet betekend is. In deze techniek zijn een aantal verschillende typen te onderscheiden zoals de eenvoudige lijnets, de mezzotint die werd gebruikt voor het reproduceren van schilderijen, de vernis-mou voor de meest gevoelige tekening en de veel toegepaste ets-aquatint wanneer de etser meerdere kleuren en tonen wil toepassen.
Vóór het afdrukken wordt de plaat bedekt met vochtig papier en onder grote druk door de etspers gedraaid. Het aantal afdrukken is bij deze techniek
media meestal nogal beperkt of de koper - of zinkplaat moet een speciale bewerking ondergaan: het z.g. "verstalen", waarbij een laagje metaal op de plaat wordt aangebracht.

HOOGDRUK

Bij hoogdruk worden alleen de hoogst gelegen gedeelten van het drukblok met inkt ingerold en afgedrukt. Alles wat niet zichtbaar moet zijn op de afdruk, moet in deze techniek
media worden weggestoken met gutsen of beitels. Hout is een materiaal met een mooie struktuur, maar linoleum met zijn egale struktuur laat zich gemakkelijker bewerken. Voor iedere kleur moet òf een apart blok worden gesneden òf men werkt via een reductiemethode, waarbij hetzelfde blok steeds opnieuw wordt gebruikt. Het papier wordt op de voorstelling gelegd en met de hand of door een degel- of rolpers afgedrukt. Ook wordt wel met blokjes, letters en andere kombinaties gedrukt, soms met of zonder inkt. Zo'n druktechniek noemt men wel blind- of reliëfdruk. Van een gravure en houtsnede zijn vele afdrukken mogelijk, bij de linoleumsnede bijvoorbeeld is het aantal afdrukken zeer beperkt.


VLAKDRUK

De lithografie is jonger dan de hoog- of diepdruk en bestaat ca. 200 jaar. In deze techniek
media bestaan geen lagere of hoger liggende partijen, maar liggen de af te drukken partijen allen in hetzelfde vlak en is als techniek gebaseerd op afstotende stoffen als water en inkt. Deze techniek leent zich uitstekend voor krijt- of pastelachtige voorstellingen.
De speciale lithosteen wordt met lithokrijt bewerkt en daarna wordt de tekening met harspoeder, een beetje zuur en gom in de oppervlakte van de steen gefixeerd.
Voor het drukken wordt de steen bevochtigd en de inkt hecht zich uitsluitend aan de vette delen. Dan gaat de steen onder de lithopers door.
Voor meerdere kleurendrukken moeten verschillende stenen worden gebruikt.

ZEEFDRUK

De zeefdruk behoort tot de sjabloon of doordrukmethode.
Bij andere technieken als de ets, litho of houtsnede staat de voorstelling altijd in spiegelbeeld, bij de zeefdruk is dat niet zo.
Bovendien kan ook op andere materialen dan papier worden gedrukt. De voorstelling wordt in film uitgesneden, of met krijt getekend of op fotografische wijze gereproduceerd en op een speciaal type zeef aangebracht, waarbij de delen van de voorstelling die niet mogen worden afgedrukt, worden afgedekt.
Vervolgens wordt de inkt met een rakel over de zeef getrokken en doorgedrukt. Voor iedere kleur moet een aparte zeef worden vervaardigd.